T.C.

MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü

ÖZEL MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜ KURSLARINDAKİ UYGULAMALAR

İLE

SINAV KURULLARI VE SINAV ESASLARI

TEMMUZ 2002

ÖZEL MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜ KURSLARINDAKİ UYGULAMALAR

İLGİ:a)625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu.

        b)Karayolları Trafik Kanunu.

c)Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği.

d)Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği.

e)Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretlerinin Tespit ve Tahsil Yönetmeliği.

f)Özel Öğretim Kurumlarında Ücretsiz Okuyacak Öğrenciler Hakkında Yönetmelik.

g)Karayolları Trafik Yönetmeliği.

h)Özel Öğretim Kurumlarına Ait Standartlar Yönergesi.

Özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde karşılaşılan güçlüklerin giderilmesi, gelişen ve değişen koşullara ve ortaya çıkan ihtiyaçlara göre yeniden düzenleme yapılması gerekli görülmüştür. Bu kurslardaki uygulamaların 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve ilgili yönetmelik, yönerge ve emirler ile aşağıda yer alan Esaslara göre yürütülmesi gerekmektedir.

 

1-ÖZEL MOTORLU TAŞIT SÜRÜCÜLERİ KURSU AÇILMASI

 

a)Özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarının faaliyete başlayabilmesi için ilgi (a) Kanun, ilgi (c) ve (d) Yönetmelik, ilgi (h) Yönerge hükümlerine göre kurum açma ve öğretime başlama izni alınması, valiliklerin eksik bilgi ve belgesi bulunan başvuruları Bakanlığa göndermemeleri gerekmektedir. Ayrıca yapılan yazışmalarda kurumun açılmasının uygun olup olmadığına ilişkin valilik görüşüne yer verilir.

 

b)Özel motorlu taşıt sürücüleri kursu açmak isteyenlerin başvuruları ilgi (c) ve (d) Yönetmelik ekindeki “Başvuru Formu” ile yapılır. Tarihsiz ve kayıt görmemiş dilekçeler millî eğitim müdürlüklerince işleme alınmaz. Kurum açma ve öğretime başlama izinleri birlikte alınmak isteniyorsa bu durum dilekçede belirtilir.

 

c)Valiliklerce düzenlenen kurum açma veya öğretime başlama izni verilmesine esas raporlarda yorum gerektirmeyecek şekilde ifadeler kullanılmalı, binaya ve direksiyon eğitim alanına ilişkin bütün özellikler raporda ayrıntılı olarak yer almalıdır.

 

d)Kurum adına düzenlenen ruhsatnamelerin bir örneği İl Emniyet Müdürlüğüne gönderilir.

 

e)Düzenlenen dosyalardaki belge ve raporların asılları Bakanlığa gönderilir.

 

f)Kurslarda kontenjan tespiti; üçer derslik grubu (Trafik ve Çevre Bilgisi Dersliği, İlkyardım Dersliği, Motor ve Araç Tekniği Dersliği) olarak ve en küçük derslik kontenjanı esas alınarak yapılır.

 

Kontenjan artırımında bulunmak isteyen kurumların gerekli araç-gereçle donatılmış standartlara uygun en az üç derslik hazırlamaları gerekir.  Ancak kontenjan sabit kalmak koşuluyla gerekli araç gereçlerle donatılmış derslikler (Trafik ve Çevre Bilgisi, İlkyardım, Motor ve Araç Tekniği dersliklerinden bir veya birkaçı) eklenmesi mümkündür.

 

g)Onaylı yerleşim plânı ve direksiyon eğitim alanı dışında; irtibat bürosu, kayıt bürosu, acente, haberleşme merkezi ve benzer adlar altında bölüm açılmaz.

Kurumun bütün birimleri aynı binada ve yerleşim plânına uygun olmalıdır.

 

 

 

2-DİREKSİYON EĞİTİM ARAÇLARI

 

 

1-Kursta kullanılacak direksiyon eğitim araçları ilgi (h) Yönergeye uygun olarak düzenlenir. Demirbaş araçlar demirbaş defterine kayıt edilir.

 

2-Finansal kiralama yoluyla temin edilen araçların mülkiyeti kurucuya ait olmadığından bu gibi araçlar demirbaş olarak kabul edilmez.

 

3-“H“ sınıfı sertifika alacakların 16 saat direksiyon eğitimi dersi almaları zorunluluğu bulunmaktadır. İlgi (h) Yönergede “H“ sınıfı sertifika verecek kurumların, bu sınıf demirbaş araç bulundurması zorunlu görülmemiştir. Ancak  “H“ sınıfı sertifika verecek kurumların, bu sınıfın direksiyon eğitimi dersi için, kursiyerin özür grubuna uygun kiralık araç bulundurmaları veya    kursiyere,  kendi aracı ile eğitim vermeleri gereklidir.

Bu nedenle “ H “ sınıfı sertifika  direksiyon eğitimi dersi için kurumun kiraladığı aracın, eğitim  verilen kursiyerin özürlü durumuna uygun olduğuna ilişkin belge örneğinin veya araç kursiyere ait ise ruhsatnamenin bir örneğinin il-ilçe millî eğitim müdürlüğüne verilir.

 

4-Kurslarda direksiyon eğitiminde kullanılacak olan araçlara gerekli izin aşağıda belirtilen esaslara göre valiliklerce verilir:

a)Kurum müdürlükleri direksiyon eğitim aracıyla ilgili olarak:

-Aracın plaka, şaşi ve motor numaraları ile birlikte çift frenli-çift debriyajlı, tek direksiyon sistemli, her türlü donanımı sağlam ve trafiğe hazır durumda olduğunu,

-Araçların, tüzel kişilik olan kurumlarda kurum, gerçek kişiye ait kurumlarda kurucu adına kayıtlı ve ilgi (h) Yönergede belirtilen sayıya uygun olduğu, kiralık olan araçlar için  en az bir yıllık kira sözleşmesinin yapıldığını,

bildiren bir dilekçe ve araca ait “Motorlu Araç Trafik Belgesi” ve “Motorlu Araç Tescil Belgesi”nin noter onaylı örneği ile millî eğitim müdürlüklerine gönderilir.

 

 

b)Kurum müdürlüklerince gönderilen belgeler il millî eğitim müdürlüklerince incelenecek,

 -Direksiyon eğitim araçlarının çift fren, çift debriyaj, tek direksiyon sistemli olup olmadığı millî eğitim müdürlüğünce görevlendirilen bilirkişilere, (Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli teknik elamanlar veya teknik öğretmenler bilirkişi olarak görevlendirilebilir.) bilirkişi görevlendirme olanağı bulunmaması halinde durum notere tespit ettirilir.

-Belgeler kayıtlarla karşılaştırılarak araçların kurucu adına kayıtlı veya ilgili mevzuata göre kiralayanın kurucu olup olmadığı kontrol edilir.

-Kurucu tüzel kişi ise aracın tüzel kişilik adına, gerçek kişi ise gerçek kişi adına tescilinin yapılıp yapılmadığı (Kiralık araçlar hariç) incelenecektir.

(Tüzel kişiliklerde kurucu temsilcisi adına kayıtlı olan araçlar kurumun mülkiyetinde sayılmaz.)

-Yapılan inceleme sonucunda bilgi ve belgeler arasında uygunluğun bulunması halinde eğitim öğretim etkinliğinde kullanılacak araca Ek:1 forma göre kullanım izni verilir.

c) Araç izin onaylarının örneği Bakanlığa gönderilmeyecektir. Sadece; yeni açılan kurumlarda, program ilavesi ve devir  işlemlerinde, ayrıca Bakanlığa bilginin iletilmesi gereken durumlarda üst yazıda araçların uygun görülerek kullanım izinlerinin verildiği veya verileceği ifade edilir.

d) Kurumların demirbaşından düşen araçlarla ilgili iş ve işlemler de valiliklerce sonuçlandırılır. Demirbaştan düşülen araçlarla ilgili kayıtlar millî eğitim müdürlüklerinde tutulur, bu konuda Bakanlığa her hangi bir bildirimde bulunulmaz.

 

5) Millî eğitim müdürlükleri, kurumların demirbaş olarak gösterdikleri eğitim araçlarının kimin adına kayıtlı olduğunu her ay kontrol ederler.

 

6) Eğitim aracının her iki ön kapısına ait olduğu sürücü kursunun adı ve telefonu yazılır. Bunun dışında aracın hiçbir yerine herhangi bir yazı yazılmaz. 

 

7) Aracın üst kısmına mavi zemin üstüne beyaz yazı ile ön ve arkasında

 

SÜRÜCÜ ADAYI

 

 

ifadesi bulunan ve görülebilir  net alanı 15x60 ebadındaki levha konulur.

 

 

 

3-EĞİTİM ARACINDA BULUNMASI GEREKENLER

 

Eğitim araçlarında;

a) Aracın kursta kullanılması için yapılmış olan noter onaylı kira sözleşmesi veya kuruma ait olduğuna ilişkin ruhsatnamenin aslı,

b) Usta öğreticinin çalışma izninin bir örneği,

c) O araçla eğitim görecek kursiyerlerin isim ve çalışma saatlerini gösterir liste,

d) Araç kullanım izin onayının bir örneği,

e) Direksiyon eğitim dersinin yapıldığı tarih, saat ve konularını belirten ayrıca ders sonunda öğretici ile kursiyer tarafından ad ve soyad yazılarak imzalanacak olan “Direksiyon Eğitim Takip Formu” bulunur.

 

Karayollarındaki akan trafik içinde yapılacak eğitim için ayrıca; kurs müdürlüğünce düzenlenmiş olan “K “ sınıfı sürücü aday belgesi bulunur.

 

 

 

4-ARAÇLARIN SINAVLARDA KULLANILMASI

 

 

1-     Sınavda kullanılacak araca:

 

                           DİKKAT..................                   (Kırmızı Renkte)

ÖZEL SÜRÜCÜ KURSU SINAV ARACIDIR.......(Beyaz Renkte)

 

İfadesi, görülebilir şekilde sınav aracının ön ve arka kısmına asılır.

 

 

5-DİREKSİYON EĞİTİM ALANI

 

1- Direksiyon eğitim alanı, ilgi (d) Yönetmeliğin 61 inci maddesi ve ilgi (h) Yönergeye göre düzenlenir ve ışıklandırılır.

 

2- En az  60 x 120 cm ebadında ve siyah zemin üzerine sarı boya ile direksiyon eğitim alanı olduğuna ilişkin levha asılması gerekir.

 

3- Direksiyon eğitim alanı ile ilgili inceleme raporları ilgi (c) Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin (e) fıkrasına göre düzenlenir.

 

4- Direksiyon eğitim alanının kurumun bulunduğu yerleşim merkezi sınırları (İlde ise merkez ilçe, İlçede ise İlçe sınırları) içinde bulunması gerekir.

Büyükşehir statüsündeki illerde faaliyette bulunan kurumların direksiyon eğitim alanının ise kurumun bulunduğu büyükşehir belediye sınırları içinde bulunabilir. Bu durumda, kurum binası ile direksiyon eğitim alanı büyükşehir belediyesi sınırları içinde farklı ilçelerde olabilir.

Ancak İstanbul ili Anadolu yakasında bulunan kursların direksiyon eğitim alanlarının Anadolu yakasında; Avrupa yakasında olan kursların direksiyon eğitim alanlarının ise Avrupa yakasında olması gerekir. Bu ilde faaliyette bulunan sürücü kurslarının bu Esasların yayımı tarihinden itibaren en geç 6 ay içinde direksiyon eğitim alanlarını buna göre düzenlemeleri gerekmektedir.

 

5- Direksiyon eğitim alanında trafik işaret levhaları amaçlarına uygun bir şekilde yerleştirilir.

 

6-Direksiyon eğitim alanına yabancı kişilerin ve çocukların girmemesi için gerekli önlemin alınması ve muhtelif yerlere uyarıcı levhaların konulması (Gerekiyorsa bekçi görevlendirilmesi ) gerekir.

7- Kursiyerlerin direksiyon eğitimi gördükleri süre içinde eğitim alanında uygulamanın sağlıklı yapılabilmesi için kurs müdürü veya en az orta öğretim kurumu mezunu “Direksiyon Eğitim Alanı Sorumlusu”  bulunur.

 

8- 5.000 veya 10.000 m²’lik  direksiyon eğitim alanları en çok iki kurum tarafından ortaklaşa kullanılabilir. Kiralık olanlar için her iki kurum adına düzenlenmiş noter onaylı kira sözleşmesinin yapılması gereklidir.

 

9- Direksiyon eğitim alanını ortaklaşa kullanan kurumlar ile aynı kurucuya ait merkez şubelerindeki direksiyon eğitim araçları ve usta öğreticilerini ortaklaşa kullanmak isteyenler aşağıda belirtilen esaslara göre hareket edeceklerdir:

 

a)Her kurum, merkez ve şubelerine eğitim araçları ile usta öğreticilerinin çalışma izin yazılarını kurumun merkez ve şubelerinin bulunduğu millî eğitim müdürlüklerine verir.

 

b)Araç kontenjanından fazla kursiyerin başvurması durumunda, kursiyer listesi millî eğitim müdürlüğüne götürülerek direksiyon eğitim alanının ortaklaşa kullanıldığı kurumlardan birinin direksiyon eğitim aracı ile usta öğreticisini ödünç almaya ihtiyaç olduğunu bildirecektir. Kurumun ihtiyacı olduğunun tespit edilmesinden sonra söz konusu kurumda ödünç araç ve usta öğretici kullanılabilmesi için millî eğitim müdürlüğünce gerekli izin verilecektir. (Ödünç verilecek araç ve öğreticilerin çalışma izinlerinin alınmış olması gerekir.)

c)Aynı kurucuya ait merkez ve şubelerinin direksiyon eğitim alanlarının ortak kullanılması hâlinde direksiyon eğitim araçları ile öğreticilerin ortaklaşa kullanılma işleminde de aynı esaslar uygulanır.

 

Bu maddenin (a), (b), (c) bentleri;  büyükşehir statüsündeki illerde ilçeler bazında, büyükşehir statüsünde olmayan illerde ise il ve ilçe bazında  uygulanır.

 

10-Direksiyon eğitim alanını ortaklaşa kullanan kurumların (Aynı kurucuya ait olsa bile) öğreticileri de ortaklaşa kullanmak istemeleri halinde araç izin onayları ile personel çalışma izin onaylarını ilgili Millî eğitim müdürlüklerine vererek izin almaları gerekir.

 

 

 

6-SOSYAL DİNLENME TESİSLERİ

 

1-Sosyal dinlenme tesislerinin direksiyon eğitim alanına en çok 200 m mesafede ve ihtiyaçlara cevap verecek şekilde ilgi (h) Yönergeye uygun olarak hazırlanması gerekir.

 

2-En az 60x120 cm ebadında ve siyah zemin üzerine sarı boya ile kurum isminin yazıldığı levhanın dinlenme tesisinin ön cephesine asılması gerekir.

      

 3-Birden fazla kurum tarafından kullanılan direksiyon eğitim alanında yapılan bir sosyal dinlenme tesisinin ihtiyaca cevap vermemesi durumunda, ikinci bir dinlenme tesisinin bulunması gerekmektedir.

7-KİTAP, YAYIN, DOKÜMAN VE EĞİTİM ARAÇLARI

 

 

1-Kursta özel öğretim kurumlarıyla ilgili mevzuatın tamamı ile kurumun faaliyete başladıktan sonraki Tebliğler Dergileri bulundurulur.

2-Kurslarda Bakanlıkça onaylanmış kitaplar okutulur.

3-Bakanlıkça onaylanmamış kitap ve eğitim aracı (Kaset, video kaseti, levha ve benzeri) kullanılamaz.

 

 

 

8- DEVAM-DEVAMSIZLIK VE YOKLAMA FİŞLERİ

 

 

1-Sınıfta kullanılacak olan yoklama fişleri kurs müdürlüğünce kaşe basılarak imzalanır.  Yoklama fişlerine ders öğreticisi tarafından tarih, dersin adı ve saati ile derse devam etmeyen ve derse geç gelenlerin numaraları, devamsızlık bulunmaması halinde ise tamam ifadesi yazılarak imzalanır. Yoklama bitmeden derse başlanmaz.

Kurs müdürlüğünce istenmesi halinde kursiyerlerin devam-devamsızlığını izlemek üzere hazırlanacak liste de yoklama sonucunda kursiyere imzalatılabilir.

2-Yoklama fişlerinde karalama yapılmaz. Yanlışlıkların üzeri tek çizgi çizilerek doğrusu yazılır.

3-Son derse giren öğretici, ders bitiminde yoklama fişini kurs müdürlüğüne teslim eder. Fişler kurs yönetimi tarafından parafe edilerek yoklama defterine aynı gün işlenir ve bir takvim  yılı korunur.

4-Kursiyerin devam-devamsızlık durumları sürekli takip edilir. Özürsüz olarak ders saati sayısının 1/5 kadar kursa devam etmeyenlerin durumu iadeli taahhütlü mektup ile adreslerine bildirilir. Bu kursiyerler hakkında ilgi (d) Yönetmeliğin 19 uncu maddesine göre işlem yapılır.

 

 

 

9-PLÂN-PROGRAM

 

 

1-Öğreticiler, öğretim programlarına uygun dönem plânlarını hazırlayıp kurum müdürüne verirler.

Kurum müdürü:

-Teorik derslerin dönem plânlarını dönemin başlangıcında,

-Direksiyon eğitimi dersi dönem plânlarını, teorik derslerin tamamlanmasından sonra kursiyer sayısına göre düzenleyerek

kurumun doğrudan bağlı bulunduğu il ve ilçe millî eğitim müdürlüğüne onaylatır.

Dönem plân ve programlarında değişiklik yapılması halinde yeniden düzenlenerek onaylattırılır.

 

2-Öğreticiler, dönem plânlarına uygun olarak günlük plânlarını hazırlarlar. Günlük plânlar, derse girmeden önce kurum müdürü tarafından onaylanır.

 

3-Teorik dersler için ayrı ayrı hazırlanan dönem ve günlük plânlarda;

a) Kurum adı ve adresi,

b) Dersin adı,

c) Tarihi,

d) Sertifika sınıfı,

e) Süre,

f) Ünitenin adı,

g) Konunun adı,

h) Amaçlar,

ı) Yöntem ve teknikler,

i) Gezi gözlem,

j) Kullanılacak araç ve gereçler,

ayrı ayrı belirtilir. Ayrıca bir uygulama bölümü açılarak konunun işlenmesi anında yapılacak uygulamalar ana hatlarıyla bu bölüme yazılır.

 

4-Dönem plânları ders saatleri çakışmayacak şekilde düzenlenir.

 

5-Direksiyon eğitimi dersi plânlarında:

a) Direksiyon eğitimi saatleri birleştirilmeyecektir. Her ders işlendikten sonra ara verilip ikinci derse başlanacaktır.

b) Dersin işlenişi,  bir ders saati süresine göre hazırlanır. Bir ders saati süresi 50 dakikadır.

c) Eğitimde kullanılacak araçların cins ve plakaları ile direksiyon dersi öğreticilerinin adları, ayrıca akan trafik içinde yapılacak eğitimin güzergahı belirtilir.

 

 

10-KAYIT KABUL

 

 

1-Kurslara ilgi (d) Yönetmeliğin 15 inci maddesinde belirtilen koşulları taşıyanlar kaydedilir.

 

2-Kursiyerin öğretim programlarını izlemekte güçlük çekip çekmeyecekleri kurum müdürleri tarafından kontrol edilir. Programları izlemekte güçlük çekecekleri anlaşılanlar kaydedilmez.

 

3-Kurslara kaydolacak kursiyerlerden ilgi (d) Yönetmeliğin 17 nci maddesinde belirtilen belgeler istenir.

Zorunlu bir durum bulunmaması halinde, kursiyerin sertifikasının düzenleme tarihinden 6 ay sonrasına kadar kayıt-kabul için verilen belgelerin yeniden istenmesine gerek bulunmamaktadır. 

 

4-Kurum müdürleri; her grubun eğitim ve öğretimine başladığı günden sonraki günün mesai  saati bitimine kadar o gruptaki kursiyer listelerini kurumun doğrudan bağlı bulunduğu millî eğitim müdürlüğüne verir.

Hafta sonu başlayan grupların listesi pazartesi günü verilir.

İlçe millî eğitim müdürlükleri bu listelerin bir örneğini en geç 2 gün içinde il millî eğitim müdürlüğüne verir.

 

5-Kursiyer eğitime başladığı ilk gün Aday Bilgi Defterine kaydedilir. Ayrılanların durumu da defterde belirtilir. Sertifika alanların durumu ise Aday Bilgi Defterindeki ilgili yere kaydedilir.

 

6-Kurs müdürleri gerekli gördükleri takdirde sağlık raporu bulunan kursiyerden yeniden rapor getirmelerini isteyebilir. Bu durumdaki kursiyerlerin işlemleri getirecekleri yeni rapora göre yapılır.

 

7-Adli sicilden hükümlülük kaydının silindiğine ilişkin mahkeme kaydı getirenler, ceza almış olsalar bile kursa kayıt edilir.

 

8-Daha önce herhangi bir sınıfta sürücü belgesi veya sertifikası almış olanlar için ilgi (d) Yönetmeliğin 58 inci maddesi hükmü uygulanır.

 

9-Yurt dışından sürücü belgesi alanlar, başka sürücü belgesi almak istediklerinde sahip oldukları sürücü belgesini ülkemizde dengi olan sınıftaki sürücü belgesi ile değiştirmeden kursa kaydedilmezler.

 

10- “G” sınıfı sürücü belgesi almak için sürücü kurslarına başvuran adayların, 01.04.1997 tarih ve 2475 sayılı ve 01.05.1999 tarih ve 2500 sayılı Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan İş Makineleri Kullanma Sertifikası (Operatörlük Belgesi) ile ilgili Esaslar’a göre operatörlük belgesine sahip olmaları gerekmektedir.

 

11-Kurs müdürlüğünce kursiyerlere, kursiyer kimlik kartı düzenlenir. Bu kart (EK-3)’deki haftalık ders dağıtım çizelgesinin arkasına yapıştırılır. Sertifika alan veya kursla ilişiği kesilenlerden geri alınır.

 

12-Direksiyon eğitim alanını ışıklandırmayan kurumların kursiyer kaydına izin verilmez.

 

13-Organ ve doku bağışı yapmak isteyen kursiyerler için ekli organ bağışı formundan (EK-4) üç örnek düzenlenecektir. Bir örneği “Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü Organ Nakli Bilgi İşlem Merkezi Sıhhıye/Ankara” adresine, ikinci örneği sertifikaların sürücü belgesi ile değiştirildiği trafik kurumundaki dosyasında korunacaktır. Diğer örneği ise ilgiliye verilecektir.

 

 

11-EĞİTİM ÖĞRETİM

 

1-Kurslardaki teorik dersler haftanın günlerine dengeli olarak dağıtılır ve hafta içinde en az 15, en çok 20, cumartesi-pazar günleri; günde en az 6, en çok 8 saat ders yapılır.

 

2-Teorik dersleri tamamlayanlar,  direksiyon eğitimine alınır.

Ders saatleri ayrı ayrı olmak üzere, hafta içi veya hafta sonunda günde; en az 2 en çok 4 saat direksiyon eğitimi yapılır.

 

3-Direksiyon eğitiminin tamamı, başvurulan sertifika sınıfına uygun araçla yapılır.

 

4-Direksiyon eğitiminin yarısı direksiyon eğitim alanında  diğer yarısını da akan trafik içinde yapılır.

 

5-Kursiyerlerin karayollarındaki akan trafikte araç kullanabilmeleri için, sürücü kursunca “K Sınıfı Sürücü Aday Belgesi”  (EK-2) düzenlenir.

(A1,A2,F ve G sınıfı sertifikalar hariç)<