Gümrük Genel Tebliği (Muafiyetler) Seri No: 2 (18.02.2000
t. 23968 s. R.G.)
Gümrük
Müsteşarlığından:
Amaç
ve Kapsam
Madde
1- 4458 sayılı Gümrük Kanununun gümrük vergilerinden
muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167 nci maddesinin
onikinci fıkrasının (a) bendinde; malül ve sakatların
kullanımına mahsus eşya gümrük vergisinden muaf
tutulmuştur.
Aynı
maddenin son fıkrasında ise "4 ila 12 nci fıkralarında
yer alan eşyayı tanımlamaya, bunların cins, nevi
ve miktarları ile muafiyet ve istisna uygulanacak
tutarları belirlemeye, maktu hadleri sıfıra kadar
indirmeye veya iki katına çıkartmaya ve sürelerle
ilgili alt ve üst sınırlan belirlemeye ve bu muafiyet
ve istisnayı farklı eşyalar itibariyle birlikte
veya ayrı uygulatmaya Bakanlar kurulu yetkilidir."
hükmü bulunmaktadır.
Bu
hükme dayanılarak 05/2/2000 tarihli 23955 sayılı
Resmi Gazete’de yayımlanan 13/1/2000 tarihli 2000/53
sayılı Bakanlar Kurulu Eki, Gümrük Vergilerinden
Muafiyet ve İstisna Tanınacak Haller Hakkında Kararın
116 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında değişiklik
yapan ve 01/6/2001 tarihli 24419 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararının 1 nci maddesinin
ikinci fıkrasında; münhasıran malul ve sakatlar
tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş
hareket ettirici tertibatı bulunan ve bunlar tarafından
ithal edilen motorlu veya motorsuz koltuklar, bisiklet,
motosiklet ve motor silindir hacmi 1600 (dahil)
cc’ye kadar olan binek otomobilleri (arazi taşıtları
hariç) ile el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş
olmaları nedeniyle bizzat sakat kişi tarafından
kullanılmayan, sakat kişinin araca binip inmesiyle
taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunan ve
sakat kişinin üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri
hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından
iş akdine bağlı olarak istihdam edilen bir sürücü
tarafından kullanılan Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 8702.10 ve 8702.90 pozisyonlarında yer alan minibüslerin
gümrük vergisinden muaf olduğu hükme bağlanmıştır.
Kararın
116 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında da minibüslerin
gümrük vergilerinden muaf olarak ithaline izin verilebilmesi
için sakat kişinin yaşı veya ağırlığı itibariyle
bu tür bir araca ihtiyacı bulunduğuna Gümrük Müsteşarlığınca
kanaat getirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu
hükümler kapsamında ithali yapılan özel tertibatlı
sakat araçlarının sahiplerinin ölümü sonucu varislerine
intikal etmesi halinde, varislerin veraset ilamı
tarihinden itibaren 6 ay içerisinde gümrük idaresine
başvurarak kendi adlarına yeni bir trafik şahadetnamesi
düzenlettirmeleri halinde gümrük vergileri aranmaz
Varisler
tarafından özel tertibatın kaldırılmak suretiyle
kullanılmak istenilmesi veya satılması halinde gümrük
vergileri alınır.
Özel
Tertibatlı Sakat Aracı İthal Edebilecek Kişiler
Madde
2- 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre muafen özel tertibatlı
sakat aracı ithal edecek kişilerin, el ve ayaklardaki
ortopedik özre dayanan özürler nedeniyle malül ve
sakat olması gerekir.
Özel
Tertibatlı Sakat Aracının İthal Şekli
Madde
3- Sakat kişi;
a)
Türkiye Gümrük Bölgesi dışında çalışıyor ise ikametin
Türkiye Gümrük Bölgesine kesin olarak nakletmesi
halinde (bu şart sadece minibüs, binek otomobil
ve motosiklet için geçerlidir. Motorlu ve motorsuz
koltuklar ile bisikletler zati eşya kapsamında kesin
dönüş şartı aranmaksızın sakat kişi tarafından muafen
ithal edilebilir.),
b)
Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik ise; Yurt dışına
resmi kanalla döviz transferi veya Türkiye Gümrük
Bölgesi dışındaki gerçek ve tüzel kişiler tarafından
kendisine bağış yoluyla gönderilen, özel tertibatlı
sakat aracını ithalat vergilerinden muaf olarak
ithal edebilir.
Özel
Tertibatlı Sakat Araçlarında Aranılan Şartlar
Madde
4- Özel tertibatlı sakat araçlarında aşağıdaki şartlar
aranır.
a)
Malül ve sakat tarafından ithal edilmek istenen
araç binek otomobili ise, binek otonun münhasıran
malül ve sakallar tarafından kullanılmak üzere özel
surette imal edilmiş hareket ettirici tertibatı
bulunmalıdır.
b)
Malül ve sakat tarafından ithal edilmek istenilen
araç minibüs ise; minibüsün el ve ayak fonksiyonunu
tamamen yitirmiş sakat kişinin araca binip inmesiyle,
taşınmasını kolaylaştırıcı tertibatı bulunmalıdır.
Özel
surette yapılmış hareket ettirici tertibatı bulunmayan
ve sadece otomatik vitesli olan binek oto ile sakat
kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını kolaylaştırıcı
tertibatı bulunmayan minibüsun muafiyetten yararlandırılmak
suretiyle ithali mümkün değildir.
Binek
oto ve minibüsün standart olmayan aksesuarları bulunması
halinde bu aksesuarların ithaline gümrük vergilerinin
tahsili kaydıyla izin verilir.
Özel
olarak malül ve sakatların kullanımına mahsus olan
ve eşya ile birlikte getirilen parça yedek parça
ve standart aksesuarlara veya bu eşyanın bakım,
kontrol ayarlama, ya da tamiri için gerekli olan
aletler de muafiyet kapsamındadır. Söz konusu parça,
yedek parça ve aksesuarlar ile sair aletlerin eşyanın
ithalinden sonra getirilmesi halinde muafiyetin
uygulanması için bunların muafen ithal edilen eşya
ile ilgili olduklarının tevsik edilmesi gerekir.
3-
Malül ve sakat tarafından ithal edilmek istenen
araç motosiklet ise, motosiklet malül ve sakatlar
tarafından kullanılmak üzere özel surette imal edilmiş
olmalıdır.
Talep
Edilen Belgeler
Madde
5- Malül ve sakatlara 4458 sayılı Gümrük Kanununun
167 nci maddesinin onikinci fıkrasının (a)
bendi kapsamında gümrük vergisinden muaf araç ithaline
izin verilmesi için aşağıda belirtilen belgelerin
ibraz edilmesi gerekir.
a)
Fizik ve Rehabilitasyon merkezince onaylı, 18/3/1998
tarihli 23290 Resmi Gazete'de yayımlanan "Sağlık
Bakanlığı tarafından özürlülere Verilecek Sağlık
Raporları Hakkında Yönetmelik" eki listede
yer alan sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık
kuruluşlarından alınmış heyet raporunun aslı, (bu
raporda; ilgilinin sakatlığı ile bunun derecesinin
ve haline göre kullanabileceği taşıt özelliğinin
belirtilmesi gerekir. Şayet ilgili, yurt dışında
iken resmi bir hastaneden aldığı ve dış temsilciliklerimize
onaylattığı bir rapor ibraz ederse bu raporun 2918
sayılı Karayolları Trafik Kanununun 41 inci maddesine,
uygunluğunun da ayrıca belgelenmesi gerekir.),
b)
Trafik Dairesince düzenlenen ve ilgili şahsın sakatlık
durumu itibariyle, taşıt kullanabileceğini gösteren
H sınıfı sürücü belgesi,
c)
1- Yurt dışında ikamet eden malül ve sakatlar için;
Yurda kesin döndüğünü gösteren konsoloslukça onaylı
belge ile yurda kesin dönüşünden önce satın alınan
taşıtın mülkiyetinin kendisine ait olduğunu gösterir
mülkiyet belgesi,
2-
Türkiye'de ikamet eden malül ve sakata bağış yapılması
halinde; bağışı yapan gerçek veya tüzel kişinin
yurt dışındaki ikametini gösterir konsoloslukça
onaylı belge, taşıtın bağışlayana ait olduğunu gösterir
mülkiyet belgesi ile noter veya konsoloslukça düzenlenmiş
bağış belgesi,
3-
Taşıtın ithalinin resmi kanalla döviz transferi
suretiyle gerçekleştirilmek istenilmesi halinde;
döviz transferine ilişkin belge ile ithal edilmek
istenilen taşıtın cins, marka ve özellikleri ile
fiyatını gösteren proforma fatura ve ithal sırasında
fatura aslı,
d)
Nüfus cüzdanı örneği,
f)
1- İthal olunacak motosiklet veya binek otomobilin
malül ve sakat kişinin kendisi tarafından kullanacağına,
başkasının kullanımına veya istifadesine izin verilmeyeceğine,
2-
İthal olunacak minibüsün el ve ayak fonksiyonlarını
tamamen yitirmiş kişinin üçüncü dereceye kadar kan
ve sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi
tarafından iş aktine bağlı olarak istihdam edilen
bir sürücü tarafından kullanılacağına başkasının
kullanımına veya istifadesine izin verilmeyeceğine,
3-
Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünün,
izni olmadan mezkur taşıtların başkasına devredilmeyeceğine
ve satılmayacağına, kiralanmayacağına, ödünç verilmeyeceğine,
4-
İthal olunan taşıt üzerindeki özel tertibatta da
hiçbir değişiklik yapmayacağına İkametgah değişikliği
olması halinde bu değişikliği Ankara Naklihane ve
Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne bildireceğine
dair,
Noterden
onaylı taahhütname. (Ek:1) ; (EK:2),
f)
İkamet ettiği mahalle veya köy muhtarlığınca düzenlenmiş
İkametgah belgesi,
g)
.......................
Müracaat
Şekli
Madde 6 - Özel tertibatlı otomobil ile minibüs
için araç Türkiye’ye getirilmeden önce malül ve
sakat kişiler veya bunlar hesabına bu kişinin vekil
tayin ettiği ve Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik
kişiler tarafından Ankara Naklihane ve Bedelsiz
İthalat Gümrük Müdürlüğüne 5 inci maddenin (a),
(b) bentlerinde belirtilen belgelerin biri asıl
olmak üzere iki nüshası ise birlikte müracaat edilir.
Karara
Bağlama
Madde 7- Özel tertibatlı otomobil ithalatı talebi
Ankara Gümrükleri Başmüdürü veya yetki vereceği
Başmüdür Yardımcısı başkanlığında, Ankara Naklihane
ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürü, İçişleri Bakanlığı,
Sağlık Bakanlığı ile Türkiye Sakatlar Konfederasyonu
temsilcilerinden oluşan bir heyet tarafından karara
bağlanır. Söz konusu heyet tarafından sakat ve malül
kişinin ithal etmek istediği otomobilde bulunması
gereken özel tertibat da belirlenir. Heyet çalışmalarını
Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünde
yürütür. Heyetin toplanacağı gün ilgili sakat ve
malül kişiler de anılan gümrükte hazır bulunur.
Minibüslerin
karara bağlama işlemleri Gümrük Müsteşarlığının
olumlu ön iznini müteakip gerçekleştirilir.
Binek
otomobili veya minibüsün ithaline ilişkin kararların
(müspet) Komisyon tarafından oybirliği ile verilmesi
gerekir.
İthalat
İşlemi
Madde 8- Komisyon kararının olumlu olması halinde,
otomobil ile minibüs için Ankara Naklihane ve Bedelsiz
İthalat Gümrük Müdürlüğü’nce "İthal İzin Belgesi"
düzenlenir. İzin belgesinin geçerlilik süresi 6
(altı) aydır.
Taşıt,
izin belgesinin geçerlilik süresi içerisinde bu
Tebliğin 5 inci maddesinde belirtilen belgelerle
birlikte Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük
Müdürlüğü’ne teslim edilir. Gümrük Müdürü veya yetkili
kılacağı Gümrük Müdür Yardımcısı başkanlığında iki
muayene memurundan oluşturulan heyet tarafından
aracın söz konusu heyet kararına uygunluğunun tespit
işlemleri yapılarak uygun bulunması halinde ithaline
izin verilir.
Adı
geçen gümrük idaresince, ithal işlemi tamamlanan
binek otomobil için düzenlenecek trafik şahadetnamesine EK:3’de yer alan şerh, minibüs için düzenlenecek trafik
şahadetnamesine EK:4’de yer alan şerh konularak ilgili trafik tescil dairesine
gönderilir.
Malül
ve Sakatlar Tarafindan İthal Edilecek Diğer Eşya
Madde
9- Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak
Haller Hakkındaki Bakanlar Kurulu Karar eki Kararın
113, 115 maddeleri ile 116 ncı maddesinin birinci
fıkrasında belirtilen eşya ile; malül ve sakatlar
tarafından kullanılmak üzere imal edilmiş hareket
ettirici tertibatı bulunan ve bunlar tarafından
ithal edilen motorlu veya motorsuz koltuklar, bisiklet,
motosikletin muafen ithaline ilişkin talepler doğrudan
eşyanın getirildiği Gümrük idaresine yapılır.
Gümrük
İdaresince de eşyanın Gümrük Vergilerinden Muafiyet
ve İstisna Tanınacak Haller Hakkındaki Bakanlar
Kurulu Kararının 113, 115 maddeleri ile 116 ncı
maddesinin birinci fıkrası kapsamında bulunduğunun
anlaşılması ile bu kararın 114 ncü maddesi kapsamında
sadece 3 nolu ekinde belirtilen eşya olması halinde
ithaline izin verilir. Ayrıca, Tebliğ eki taahhütname
alınarak ithale ilişkin tek tip gümrük beyannamesine
eklenir (Ek:1).
Bilgi
Verme
Madde
10- Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünce
malül ve sakatlar adına ithali gerçekleştirilen
sakat aracı ve minibüslere ilişkin model, marka
ve sayısal bilgileri içeren listeler her ayın sonunda
Gümrük Müsteşarlığına (Gümrükler Genel Müdürlüğü)
gönderilir (Ek:5).
9
uncu madde kapsamında yapılan ithal işlemleri ise,
her ayın 15 inde Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat
Gümrük Müdürlüğü'nde olacak şekilde aylık olarak
Tebliğ eki liste düzenlenerek adı geçen Gümrük Müdürlüğüne
gönderilir (Ek:6).
Devir
ve Satış
Madde
11- Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna Tanınacak
Haller Hakkında 13/1/2000 tarihli 2000/53 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı eki Kararın 113 ve 116 ncı
maddeleri gereğince muafen ithal edilen eşya, gümrük
idaresinin izni olmadan ve gümrük vergileri alınmadan
malül ve sakat olmayanlara ödünç verilemez, kiralanamaz,
devredilemez veya satılamaz.
Ayrıca;
a)
Malül veya sakat kişiler; mülkiyetlerinde bu yolla
muafen ithal edilmiş özel tertibatlı otomobil, minibüs
ve motosiklet kayıtlı olduğu sürece ve bunların
fiili ithal tarihinden itibaren 5 (beş) yıl geçmedikçe,
bu taşıtları satamaz ve yeniden aynı şekilde muaf
olarak otomobil, minibüs ve motosiklet ithal edemezler.
b)
Malül ve sakatlar tarafından ithal edilen özel tertibatlı
otomobil, minibüs ve motosikletlerin fiili ithal
tarihinden itibaren 10 (on) yıl geçmemişse malül
ve sakat olmayanlara gümrük vergileri tahsil edilmeden
satışı, hibesi ve devri mümkün değildir.
c)
Söz konusu aracı devralacak kişinin sakatlığının
farklı olması halinde devredilecek taşıtın Ankara
Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğü’ne
teslim edilerek devri alacak kişinin sakatlığına
uygun olarak aracın anılan Gümrük İdaresinin gözetimi
altında dizayn edilmesi gerekmektedir.
Gümrük
vergilerinden muafen ithali yapılan eşya için muafiyet
tanınmasını sağlayan şartları kaybeden veya muafen
ithal edilen eşyayı söz konusu Kararnamenin eki
Kararın 113 ila 118 inci maddelerinde belirtilenlerden
başka amaçlarla kullanmayı talep eden kişi, kurum
ve kuruluşların gümrük idaresine bildirimde bulunarak
izin alması gerekir. Bu izin ancak gümrük vergilerinin
tahsil edilmesi kaydıyla verilebilir.
Mezkur
Kararname eki Kararın 116 ve 117 nci maddeleri kapsamında
gümrük vergilerinden muaf olarak ithal edilen eşya
gümrük idaresinin izni olmadan ve gümrük vergileri
ödenmeden muafiyetten yararlanmayan amaçlar için
ödünç verilemez, kiralanamaz, devredilemez veya
satılamaz.
Söz
konusu eşya ve malzemeler muafiyetin veriliş amacına
uygun kullanılmak ve ilgili Gümrük Müdürlüğünden
izin alınmak kaydıyla muafiyet hakkı tanınmış başka
bir kurum veya kuruluşa ödünç verilir, kiralanır,
devredilir veya satılırsa gümrük vergileri aranmaz.
İzin
alınmadan ödünç verilen, kiralanan, devredilen veya
satılan eşyanın gümrük vergileri 4458 sayılı Gümrük
Kanunu’nun 181 ila 194 üncü maddeleri hükümleri uyarınca tahsil edilmekle
beraber ayrıca, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve
Takibine Dair Kanun hükümlerine
göre takibat yapılır.
Geçici
Madde 1- 5/2/2000 tarihinden önce başlamış işlemlerde yükümlünün
lehine olan hükümler uygulanır.
Yürürlük
Madde
12- Bu Tebliğ 5/2/2000 tarihinden geçerli olmak üzere
yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde
13- Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük Müsteşarlığı'nın bağlı
bulunduğu Bakan yürütür.
EKLER
EK
1
EK
2
EK
3
EK
4
EK
5
EK
6
EK:1
TAAHHÜTNAME
................tarih
ve ............... sayılı tek tip gümrük beyannamesi
ile muafen ithali yapılan ..............................
minibüsü üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından
bir sürücü veya tarafımdan iş aktine bağlı olarak
istihdam edilen bir sürücü tarafımdan kullanılacağını
başkasının kullanımına veya istifadesine izin vermeyeceğimi
Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünün
izni olmadan başkasına devretmeyeceğimi, satmayacağımı,
kiralayamayacağımı veya ödünç vermeyeceğimi ithal
olunan minibüs üzerindeki özel tertibatta da hiçbir
değişiklik yapmayacağımı, ikametgah değişikliği
olması halinde bu değişikliği Ankara Naklihane ve
Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne bildireceğimi,
aksi takdirde 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile buna
ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı ve 1918 sayılı Kaçakçılığın
Men ve Takibine Dair Kanun, 237 sayılı Taşıt Kanununun, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 1567
sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerinin
tarafıma uygulanmasını kabul ettiğimi, beyan ve
taahhüt ederim.
Adı
Soyadı
Tarih-İmza
EK:2
TAAHHÜTNAME
................tarih
ve ............... sayılı tek tip gümrük beyannamesi
ile muafen ithali yapılan .............................aracı/eşyayı,
başkasının kullanımına veya istifadesine izin vermeyeceğimi,
Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünün
izni olmadan mezkur aracı/eşyayı başkasına devretmeyeceğimi,
satmayacağımı, kiralayamayacağımı veya ödünç vermeyeceğimi
ithal olunan araç üzerindeki özel tertibatta da
hiçbir değişiklik yapmayacağımı, ikametgah değişikliği
olması halinde bu değişikliği Ankara Naklihane ve
Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğüne bildireceğimi,
aksi taksirde 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile buna
ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı ve 1918 sayılı Kaçakçılığın
Men ve Takibine Dair Kanun, 237 sayılı Taşıt Kanununun,
Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 1567
sayılı Kanun ile Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerinin
tarafıma uygulanmasını kabul ettiğimi, beyan ve taahhüt ederim.
Adı
Soyadı
Tarih-İmza
EK:3
SAKATATLAR
TARAFINDAN İTHAL EDİLECEK OTOMOBİLE İLİŞKİN TRAFİK
ŞAHADETNAMESİNE KONULACAK ŞERH
Bu
binek otomobilin, araç sahibi malül ve sakat kişi
tarafından kullanılması zorunlu olup, Ankara Naklihane
ve Bedelsiz İthalat Gümrük Müdürlüğünden izin alınmaksızın
devri, satışı, hibesi, kullanma hakkının mülkiyeti
muhafaza kaydıyla veya sair şekillerde akden devri,
tasarruf hakkının vekaletname ile devredilmesi,
özel tertibatın kaldırılması veya değiştirilmesi,
kiralanması, ödünç verilmesi yasaktır.
EK:4
SAKATLAR
TARAFINDAN İTHAL EDİLEN MİNİBÜSE AİT TRAFİK ŞAHADETNAMESİNE
KONULACAK ŞERH
Bu
minibüsün araç sahibi malül ve sakat kişinin üçüncü
dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından bir sürücü
veya sakat kişi tarafından iş aktine bağlı olarak
istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılması
zorunlu olup, Ankara Naklihane ve Bedelsiz İthalat
Gümrük Müdürlüğünün izini olmadan minibüsün devri,
satışı, hibesi, intifaının mülkiyeti muhafaza kaydıyla
veya sair şekillerde akden devri, tasarruf hakkının
vekaletname ile devredilmesi, özel tertibatın kaldırılması
veya değiştirilmesi, kiralanması, ödünç verilmesi
yasaktır.
|
