Çocuk Koruma
Sistemleri
Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre 2001
yılında tüm kazalar içinde ölümlü ve yaralanmalı kazalara karışan
0-15 yaş arası çocukların toplam sayısı 7413'tür. Bu sayı ölümlü ve
yaralamalı kazaya karışan toplam yolcuların (sürücüler hariç) %
16.03'ünü oluşturmaktadır. Bu çocukların %32.23'ü 0-5 yaş
arasındadır.
Bu ölüm ve yaralanmaların bir çoğunun çocuk
koltuğu ve emniyet kemeri kullanarak önlenmesi mümkündür. Bununla
birlikte birçok ebeveyn koruma sistemlerini yanlış kullanarak
çocuklarını riske atmaktadırlar. Uzmanlar çocuk koltuklarının %
80-90'ının, araçlara yanlış monte edildiklerini veya yanlış
kullanıldığını düşünmektedir. |
 |
Bebekler, yeni yürümeye
başlamış çocuklar ve diğer çocuklar fizyolojik olarak yetişkinlerden
çok farklıdır. Gençler bile sadece büyümüş çocuklardır. Çünkü
boyları ve iskelet yapıları tam olarak gelişmemiştir. Bu nedenle
emniyet kemerleri araç çocuk koltukları gibi yeterli ve tam
anlamıyla bir koruma sağlayamazlar. Çocuk koltukları gerekli
korumayı sağlayacak ekstra yapılarla tasarlanmıştır.
Çocuk
koruma sistemleri hızlı çarpma etkisi esnasında "kademeli
yavaşlama"yı sağlar. Doğru monte edilmiş çocuk koruma sistemleri,
çarpma sonrası aracın durmasıyla, aracın mevcut hızıyla ilerleyen
çocuğun bedeninin de durmasını sağlar ve başka nesnelere (insana,
zemine veya diğer araçlara) olabilecek teması da engeller.
Araç çocuk koltukları, çarpma etkisini vücudun belli bir
kısmına yönlendirmeyip, bu etkiyi vücudun daha güçlü bölgelerine
(kalça kemiği, sırt ve omuz) dağıtarak çarpma etkisini azaltma
işlevini görür.
Çocuk koruma sistemlerini karmaşık bulan
bazı ebeveynler, bu sistemlerin çocuklarını sıkacağını ve rahatsız
edeceğini öne sürmektedirler. Aşağıda da göreceğiniz gibi, modern
çocuk koruma sistemleri basit ve çocukların hoşlanacağı şekilde
dizayn edilmiş ve maksimum korumayı sağlayacak niteliktedir.
Çocuklar eğer küçük yaşlardan itibaren araç çocuk koltuğuna
alışmışlarsa, büyümelerine oranla çocuk koltuğundan daha çok
hoşlanmaktadırlar. Kendi özel koltuklarında bulunmak onlara
inanılmaz haz vermektedir. Bu nedenle çocuk koruma sistemleri
aleyhine ileri sürülen görüşler tutarsız ve yalnızca basit
bahanelerdir.
Çocuk Koruma Sistemi
Çeşitleri
Bebek Koltukları (1 yaşına ve 8-9
kg'a kadar olan çocuklar için): Bebek koltukları doğumdan
8-9 kg ve 1 yaşına kadar olan çocuklar için dizayn edilmiştir ve
araçlara arkaya bakacak şekilde monte edilir. Bebek koltuğunun
arkaya bakmasının nedeni kazalarda hassas kafa ve boyun yapısına
sahip olan bebeğin daha iyi korunması içindir. Çünkü kaza anındaki
çarpma etkisi bebeğin kafa ve boyun kısmına göre daha güçlü olan
arka kısmına yöneltilecektir. Koltuk aynı zamanda bebeğin kafasının
öne çarpmaması için ön tarafa tam dayanmamalıdır. Bu koltuklar
bebeklerin kendi kendine hareket edebileceği döneme kadar
kullanılmalıdır.
Hareketli Çocuk Koltukları (0-4 yaş
grubu ve 0-16 kg'a kadar olan çocuklar için): 8-9 kg'mı
geçen çocukların arkaya dönük veya öne bakacak şekilde
taşınabilmelerini sağlayacak hareket kabiliyetine sahiptir. Bu
koltuklardan bazıları 1 yaşının altındaki çocuklar için arakaya
bakar durumda da kullanılmaktadır. Bu tür koltuklarda çocuklar 9
kg'dan 18 kg'a ve 4 yaşına kadar öne bakacak şekilde oturmalıdır.
Daha sonra bir üst düzey koruma sistemi kullanılması önerilmektedir.
Destek Koltukları (4-8 yaş grubu ve 28-30 kg'a kadar
olan çocuklar için): Bu koltuklar 4 yaşından büyük ve 28-30
kg'a kadar olan çocuklardan boy ve kilo olarak hareketli koltukları
kullanamayacak ve henüz emniyet kemeri de kullanmaya hazır
olmayanlar için geliştirilmiştir. Destek koltukları yalnızca çocuğu
korumakla kalmaz, kemerlerin rahatça takılıp kullanılmasını ve
çocuğun camdan dışarısını seyredebilmesini de sağlar. Destek
koltuğunda yalnızca iki noktalı kemer varsa koruyucular
kullanılmalıdır. Destek koltukları, koruyucuların iki ve üç noktalı
kemerlerle birlikte kullanılabileceği şekilde tasarlanmıştır. Arkası
yüksek olan destek koltuklarının, hassas kafa ve boyun yapısını daha
iyi koruduğu belirlenmiştir.
Emniyet
Kemerleri: Çocuğunuzun mümkün olduğunca daha uzun süre araç
çocuk koltuğunda seyahat etmesini sağlayınız. Boy ve kilo olarak
destek koltuğunu kullanamayacak kadar büyüdükten sonra emniyet
kemeri kullandırınız. Üç noktalı emniyet kemerinin omuzdan gelen
kısmı, omuz üzerinden ve göğüs kafesinden çapraz geçmeli, yüz ve
boyun bölgelerine dokunmayacak şekilde ayarlanmalıdır. İki noktalı
kemerler veya üç noktalı kemerlerin iki noktalı şeridi; kalçaların
üst kısmında, ne çok sıkı ne de çok gevşek durumda bulunmalı, mide
üzerinden geçmemelidir.
Çocuk Koruma Sistemleriyle
İlgili Genel Öneriler
- Bütün çocuklar için en güvenli yer arka koltuktur. Çocuk
koltuğu kolayca monte edilebilecekse, çarpma noktasından en uzak
yer olan arka koltuğun orta kısmına takılması tavsiye
edilmektedir. Çocuklar çarpma noktasına ne kadar uzak olurlarsa o
kadar güvenlidirler. (Özellikle önden çarpmalarda yaklaşık % 29
oranında daha güvenlidir.)
- ve 0-4 yaş kategorileri için dizayn edilen araç çocuk
koltukları yan hava yastığı bulunan araçların ön koltuklarında
kullanılmamalıdır. Kaza anında açılan hava yastığı koltuğa çarpıp,
çocuğun ağır yaralanmasına hatta ölümüne bile neden
olabilir.
- Çocuk mutlaka ön koltukta oturtulacaksa aracın koltuğu mümkün
olduğu kadar geriye çekilmelidir. (Özellikle yan hava yastığı olan
araçlarda.)
- Araç çocuk koltuklarının; sağa sola, arkaya öne kaymaması
için, araca emniyet kemeriyle iyice sabitlenmesi gerekir.
- Yeni doğmuş bebeğin bulunduğu koltuktaki kemerler en alttaki
tokaya takılmalı ve tokalar da omuzda veya omuz altı hizasında
bulunmalıdır. Çocuğun yaş ve kilosuna göre kemer ayarları
artırılmalıdır. Kemerler omuzlar üzerinden ve ayakların arasından
geçmelidir.
- Plastik kemer tokalarının tam olarak takıldığından emin
olunmalıdır.
- Çocuk koltukları uluslar arası standartlara uygun olmalı ve
uygun olduğuna dair etiketi olup olmadığına dikkat
edilmelidir.
- Üretici talimatları ve araçlarda kullanım kılavuzları mutlaka
okunmalıdır.
- Bir kazaya karışan araçtaki çocuk koltuğu kesinlikle
kullanılmamalı ve değiştirilmelidir.
|
